pogoda
Najważniejszym składnikiem pogody w meteorologii jest ciśnienie atmosferyczne!
    1. ciśnienie atmosferyczne
    2. temperatura powietrza
    3. wiatr:
      1. kierunek
      2. prędkość
    4. opady i osady atmosferyczne
    5. wilgotność
    6. zachmurzenie
    7. usłonecznienie
1. ciśnienie atmosferyczne:
Żeby zrozumieć czym jest ciśnienie atmosferyczne trzeba sobie uświadomić, że Ziemia otoczona jest warstwą powietrza o grubości kilkudziesięciu km i ta warstwa wywiera na nas nacisk, inaczej mówiąc wywiera ciśnienie. Jak wiesz powietrze to gaz składający się z cząsteczek. Im bliżej powierzchni Ziemi tym tych cząsteczek jest więcej i bardziej naciskają one na powierzchnię Ziemi. Dlaczego wywierają nacisk? Dlatego, że Ziemia wszystko przyciąga- nie tylko to co jest na jej powierzchni ale również to co jest nad nią (w tym i powietrze zwane atmosferą). Atmosfera otaczająca kulę ziemską jest właśnie przez Ziemię przyciągana. Dzięki temu powietrze, mimo że nie jest do Ziemi przyklejone to nie odleci w przestrzeń kosmiczną tylko cały czas krąży wokół Ziemi.
Ciśnieniem atmosferycznym nazywamy stosunek siły nacisku powietrza do powierzchni, na którą działa.
Inaczej mówiąc jest to ciśnienie, które wywiera na powierzchnię Ziemi atmosfera, to znaczy warstwa otaczająca powierzchnię Ziemi.
 

2. temperatura powietrza:

Temperatura jest dla nas najważniejszym składnikiem pogody ponieważ musimy się do niej dostosować: założyć ciepłe ubranie kiedy jest zimno i lekkie kiedy jest ciepło. Odczucie temperatury to zupełnie inna sprawa czasem. Np. przy zimnym wietrze potęguje się uczucie zimna- czujemy jak by było o kilka stopni mniej niż wskazuje termometr. W bezwietrzny, parny i niezbyt ciepły dzień wydaje nam się, że jest cieplej z kolei. Dla człowieka ważne jest właśnie odczucie temperatury.
Temperaturę powietrza mierzymy w Polsce (i nie tylko- np. w Europie) w stopniach Celsjusza (oC).
Temperaturę mierzymy kilka razy na dodę:

 
  • o godz. 1oo w nocy
  • o godz. 7oo rano
  • o godz. 13oo
  • o godz. 19oo wieczorem
Dodając wartości temperatury z czterech pomiarów i dzieląc przez 4 uzyskasz średnią temperaturę dobową.

Jeśli dodamy średnie temperatury dobowe z całego miesiąca i podzielimy przez ilość dni miesiąca otrzymamy średnią temperaturę miesięczną.

Dodając średnie temperatury z każdego miesiąca i dzieląc przez 12 (liczbę miesięcy w roku), otrzymamy średnią temperaturę roczną.

Co ciekawe- średnia temp. roczna w Polsce wynosi około 8oC, a więc jest to taka temperatura jaką ma woda w głębokiej studni.
Temperaturę powietrza mierzymy codziennie.
Pewnie się zapytasz skąd się wzięła akurat temperatura 0oC i 100oC? Kiedyś pewien fizyk, A. Celsjusz oznaczył "0" jako temperaturę zamarzania wody, natomiast gdy włożył termometr do wrzącej wody to oznaczył tą temperaturę jako "100".
Odległość między tymi miejscami podzielił na 100 równych części.
I tak dzisiaj większość ludzi na świecie mierzy właśnie temperaturę w oC.
 

3.wiatr

Ale tak naprawdę to ten ruch powietrza jest bardzo nieregularny, także pionowy i spiralny (każdy chyba widział jak powietrze czasem wiruje tworząc małe trąby powietrzne (nie mówię o tych wielkich i groźnych).
Czyli wiatr wieje od wyżu do niżu. Im większa jest różnica ciśnienia między wyżem a niżem tym szybciej wieje wiatr.
Do określania kierunku wiatru przydatna jest znajomość "Róży wiatrów"
    1. Prędkość i kierunek wiatru mierzymy za pomocą wiatromierza.
    2. Prędkość wiatru podajemy w m/s.
    3. Jeśli nie potrzebujemy tak dokładnego pomiaru to prędkość podajemy w o Beauforta.
Skala Beauforta pozwala określić prędkość wiatru na podstawie różnych objawów w przyrodzie.
0 w tej skali oznacza brak wiatru czyli ciszę a 12 oznacza wiatr wiejący z prędkością powyżej 120 km/h (huragan). Więcej o skali Beauforta dowiesz się w rozdziale "pomoce" 		 

Wiatr to poziomy ruch powietrza. Inaczej mówiąc jest to ciągły ruch powietrza od miejsc gdzie ciśnienie atmosferyczne jest wyższe do miejsc gdzie ciśnienie atmosferyczne jest niższe.

Co robi wiatr w przyrodzie?
A pozytywny wpływ wiatru B negatywny wpływ wiatru
wiatr przenosi wilgotne masy powietrza znad oceanów nad lądy przynosząc deszcze zbyt silne wiatry powalają drzewa,łamią słupy wysokiego napięcia, zrywają dachy z domów
ciepły wiatr przynosi ocieplenie, łagodzi np. silne mrozy w czasie zimy (przynosi odwilż). huraganowe wiatry są przyczyną wielu klęsk żywiołowych (niszczą całe domy, lasy, są przyczyną powodzi i ulewnych deszczów.
przynosi świeże powietrze!, zwłaszcza wiejący znad morza lub oceanu na terenach pustynnych prezenosi ziarenka piasku a przemieszczające się wydmy zasypują wszystko co napotkają na swojej drodze
"przewietrza" obszary wielkich miast ze spalin i dymów (eliminuje zjawisko smogu) na morzach i oceanach wywołuje sztormy, które zatapiają statki i żaglowce
siłę wiatru człowiek od dawna wykorzystuje: wiatr napędza żaglowce, młyny, elektrownie wiatrowe, dzieki wiatrowi człowiek uprawia wiele dyscyplin sportowych (żeglarstwo, lotniarstwo) utrudnia gaszenie pożarów!


4. opady i osady atmosferyczne:
O opadach jest mowa w rozdziale "zjawiska".
Ale trzeba tu powiedzieć jak mierzymy opad atmosferyczny i w jakich jednostkach go wyrażamy?
Opad atmosferyczny to spadająca z nieba, a ściślej z chmur woda we wszelkiej postaci.
Osad atmosferyczny to z kolei osadzająca się woda w postaci kropel pary wodnej lu kryształków lodu na powierzchni Ziemi.
Opad atmosferyczny mierzy się deszczomierzem. Wielkość opadu mierzy się w mm.
Co to znaczy, że spadł np. 1 mm deszczu? To znaczy, że na każdy 1m2 powierzchni Ziemi spadł 1 litr wody i utworzył na jej powierzchni warstwę grubości 1mm.
W Polsce spada średnio około 600mm opadu rocznie to znaczy, że na każdy m2 powierzchni spada 600 litrów wody!!! Nie znaczy to wcale, że grozi nam od razu powódź. Ilość tych opadów rozkłada się na cały rok a poza tym deszcz i śnieg padają dosyć nieregularnie. Woda opadając na powierzchnię ziemi częściowo wsiąka, częściowo paruje, częściowo spływa a chilowo również gromadzi się na powierzchni. 

5. wilgotność powietrza:
O wilgotności powietrza jest mowa w rozdziale "powietrze".
Jest tam mowa o tym, że woda z powierzchni mórz, oceanów, rzek, jezior oraz gruntu paruje do atmosfery.
Im wyżej w atmosferze tym jest chłodniej więc zawarta w powietrzu para zaczyna się skraplać tworząc małe, a później coraz większe krople. Gdy stają się za ciężkie opadają na dół i mamy deszcz. Gdy temperatura jest poniżej 0oC spada śnieg lub grad.
Wilgotność powietrza mierzy się za pomocą higrometru.
Zawartość pary wodnej podaje się w %.
"Normalna" wilgotność powietrza wacha się w zależności od pory dnia i pogody od 40 do 60%.
Gdy jest mniejsza od 40% powietrze staje się bardzo suche- odczuwamy często pragnienie, nasze ubranie zaczyna się elektryzować
(tak jest często w zimie gdy na dworze srogi mróz).
Gdy wilgotność przekracza 80% robi się duszno, parno, nasze ubrzanie lepi się do ciała
(tak jet latem przed burzą i w czasie jesieni gdy padają często deszcze). Gdy jest bardzo wilgotno to takie warunki można porównać do fińskiej sauny.

5.Wilgotność powietrza:
O wilgotności powietrza jest mowa w rozdziale "powietrze".
Jest tam mowa o tym, że woda z powierzchni mórz, oceanów, rzek, jezior oraz gruntu paruje do atmosfery.
Im wyżej w atmosferze tym jest chłodniej więc zawarta w powietrzu para zaczyna się skraplać tworząc małe, a później coraz większe krople. Gdy stają się za ciężkie opadają na dół i mamy deszcz. Gdy temperatura jest poniżej 0oC spada śnieg lub grad.
Wilgotność powietrza mierzy się za pomocą higrometru.
Zawartość pary wodnej podaje się w %.
"Normalna" wilgotność powietrza wacha się w zależności od pory dnia i pogody od 40 do 60%.
Gdy jest mniejsza od 40% powietrze staje się bardzo suche- odczuwamy często pragnienie, nasze ubranie zaczyna się elektryzować
(tak jest często w zimie gdy na dworze srogi mróz).
Gdy wilgotność przekracza 80% robi się duszno, parno, nasze ubrzanie lepi się do ciała
(tak jet latem przed burzą i w czasie jesieni gdy padają często deszcze). Gdy jest bardzo wilgotno to takie warunki można porównać do fińskiej sauny.

6. zachmurzenie:    
Zachmurzenie określa się takimi właśnie znacznikami.
rodzaje chmur właściwości
pierzaste występują bardzo wysoko nad ziemią, tworzą białe smugi, zbudowane są z kryształków lodu i nie dają opadów
kłębiaste mają zwarty kształt, czasem przypominają różne przedmioty, innym razem jakieś zwierzę, czasem dają intensywny opad, najczęściej tworzą się latem
warstwowe tworzą szarą lub niebieskawą jednolitą warstwę, pokrywają niebo prawie całkowicie lub całe, czasem dają opad mżawki
kłębiasto deszczowe mają ciemnoszarą lub granatową barwę, są zwiastunem burzy lub gwałtownej ulewy nawet z gradem
Zachmurzenie każdy potrafi określić "na oko". Patrząc w niebo widzimy rodzaje chmur i w jakim stopniu jest ono zasłonięte przez mury.
Trzeba oczywiście pamiętać, że niebo zasłonięte chmurami np. w 1/2 (zachmurzenie umiarkowane) nie oznacza, że połowa nieba jest czysta a połowa za chmurami. Gdyby zebrał chmury występujące w danej chwili na niebie w jedną całość to zasłoniły by właśnie około połowy nieba.
O chmurach możesz się dowiedzieć więcej w rozdziale "linki" korzystając

7. usłonecznienie:

Usłonecznienie to coś jakby przeciwnego do zachmurzenia. Chmury zasłaniaja promieniowanie słoneczne a gdy ich brak, jest czyste niebo,
wtedy odczuwamy na sobie ciepło pochodzące od Słońca. 		A gdzie się bada te wszystkie składniki?
Odpowiedź znajdziesz w dziale prognoza
Usłonecznienie to ilość energii słonecznej docierającej od Słońca do powierzchni Ziemi.

dla przypomnienia:
jakim przyrządem co mierzymy?

przyrząd pomiarowy składnik pogody
barometr (barograf) ciśnienie atmosferyczne
termometr (termograf) temperatura powietrza
wiatromierz wiatr: kierunek i prędkość
deszczomierz opady atmosferyczne
higrometr (higrograf) wilgotność powietrza
"na oko" zachmurzenie
solarymetr usłonecznienie
   

do góry