Co to znaczy typowy przebieg pogody? To znaczy, że określone stany pogodowe (typy pogody) występują na danym obszarze,
a co najważniejsze, powtarzają się co roku w określonej porze roku.
Oczywiście na obszarach Ziemi gdzie nie ma pór roku występuje jeden typ pogody. I jest on właśnie typowy dla tego obszaru. Klimat, w przeciwieństwie do pogody jest procesem długotrwałym.
Można o nim mówić obejmując kilka lat, a można także mówić o bardzo długich okresach czasu, aż po całą
historię Ziemi.
Z rysunku widać, że pogoda wykazuje duże wahania w czasie (to znaczy często się zmienia) natomiast
klimat małe (wolniej zmienia się na przestrzeni lat). Co trzeba zrobić aby określić klimat danego miejsca czy obszaru?
Trzeba obserwować pogodę na danym obszarze przez co najmniej 25 lat, a jeszcze lepiej przez
Dlaczego aż tak długo? Dlatego, że właśnie tam gdzie pogoda często się zmienia, krótsza obserwacja mogłaby doprowadzić
do błędnych wniosków na temat przebiegu pogody na tym obszarze.
Obszarem, gdzie pogoda często się zmienia jest np. Europa czy Polska.
Aby określić klimat danego obszaru, najczęściej analizuje się (omawia) temperaturę powietrza i opady.
Analizuje się średnią temperaturędobową, miesięczną i roczną.
Dla przykładu można prześledzić jak przebiega temperatura w ciągu roku w Warszawie:
Przebieg temperatury można lepiej obserwować na wykresie:
Zwykle najwyższa temp. jest w Polsce (i w ogóle na półkuli północnej) w lipcu , a najniższa w styczniu.
Analizuje się również opady atmosferyczne, a ściślej mówiąc sumuje opady w ciągu całego roku.
Dla przykładu można prześledzić jaka jest wielkość opadów w ciągu roku w Warszawie:
I na wykresie liniowym:........................................... Oraz słupkowym z roczną sumą opadów.
Zwykle najwięcej opadów spada w Polsce w lipcu, a najmniej w styczniu, lutym.
Warto powiedzieć o średnich wartościach temperatury i opadów dla Polski. Otórz:
Średnia temperatura powietrza to 8oC
Średni opad atmosferyczny to 600 mm
Pamiętajmy, że są to wartości średnie. To znaczy, że w następnym roku może być więcej opadów lub mniej
albo temperatura nie będzie przebiegać tak samo. Na jednym obszarze może być mniej deszczu ale za to w górach spadnie więcej.
Innym razem lato będzie piękne to znaczy ciepłe i suche, a następne chłodne i deszczowe.
Takie wahania pogodowe to normalna rzecz.To właśnie dlatego żeby określić klimat jakiegoś miejsca czy obszaru trzeba go tak długo obserwować.
Czy klimat jest tak zmienny jak pogoda? Na pewno nie!!!
Co roku na wiosnę temperatura zaczyna rosnąć w naszej szerokości geograficznej (i strefie klimatycznej)
każdego lata możemy spodziewać się upałów i burz
jesienią temperatura spada a deszcze padają dość często
zimą zawsze spadnie śnieg i będzie mróz
a na wiosnę znowu zrobi się cieplej
I właśnie te typowe stany pogody dla każdej pory roku powtórzą się.
Nie znaczy to oczywiście, że 18 marca tego roku pogoda będzie identyczna jak rok temu.
Ale możemy się spodziewać podobnej.
O wpływie klimatu na nasze życie jest mowa w rozdziale "pogoda i my".
Warto jednak powiedzieć tu o strefach klimatycznych na Ziemi.
Rozciągają się one równoleżnikowo tworząc pasy wokół całej kuli ziemskiej.
Co wpływa na klimat danego miejsca na Ziemi? Bardzo wiele czynników. Wymienię tylko kilka:
Cyrkulacja atmosferyczna
ilość energii słonecznej docierającej do powierzchni Ziemi
Szerokość geograficzna
Rozkład lądów i mórz
Ukształtowanie terenu
Pokrycie terenu
Dla zwykłego człowieka, nie naukowca, czynnikiem, który ma największy wpływ na klimat jakiegoś obszaru jest
położenie geograficzne. Od niego właśnie zależy w jakiej strefie klimatycznej znajduje się np. miejsce, w którym
chcesz się dowiedzieć jaki ma klimat, czy w jakiej strefie klimatycznej jest położone.
Określając klimat danego obszaru pierwsze co robimy to właśnie określamy w jakiej strefie klimatycznej jest położony?.
A teraz uważaj-
gdyby ktoś cię zapytał: co trzeba zrobić aby określić klimat danego miejsca lub obszaru na Ziemi?
Odpowiedz mu:
Określić w jakiej strefie klimatycznej leży dany obszar.
Podać jaka jest średnia roczna temperatura powietrza.
Podać, który miesiąc jest najcieplejszy i ile wynosi jego średnia miesięczna temperatura powietrza.
Podać, który miesiąc jest najzimniejszy i ile wynosi jego średnia miesięczna temperatura powietrza.
Podać jaka jest roczna suma opadów atmosferycznych.
Określić, w których miesiącach opady są największe, a w których najmniejsze.
Na koniec powinno się określić jaka jest pełna nazwa klimatu tego obszaru
(dla przykładu- w Polsce mamy klimat umiarkowany, przejściowy, zmienny).